مقاله ها

ولسوالی درایم

توضیحات: دسته: ولسوالی درایم; آخرین به روز رسانی شنبه, 07 ثور 1392 00:01; نوشته شده توسط انجمن اندیشمندان بدخشان; بازدید: 171

درایم (دَرایِم) یکی از ولسوالی‌های ولایت بدخشان افغانستان است. این ولسوالی در شمال غرب فیض‌آباد مرکز ولایت بدخشان واقع است. ولسوالی ارگو یگانه ولسوالی فاصل میان فیض‌آباد و درایم است.

این ولسوالی در امتداد یک درهٔ هموار و در میان رشته کوه‌ها و کوه‌بچه‌

هایی خالی واقع است. این ولسوال زمین نرم و بیشتر تپه‌ها و مناطق آن کشت للمی می‌شود. در بهار و تابستان منظرهٔ دلپذیری دارد. باغ‌ها انبوه، دریایی نسبتا خروشان و منطقهٔ سر سبز. نفوس آن بیشتر از ۲۵ هزار نفر است. در این محیط مدارس دینی با داشتن علمای بسیار ورزیده و کلاسیک از رونق بسیار خوب در طول تاریخ برخوردار بوده‌است. قسمت‌های وسط درایم دارای زمین‌های آبی و حاصل خیز است. مردم آن به دامداری و دهقانی مشغول‌اند. رونق تمدن و دانش در اینجا نسبت به سایر نقاط بدخشان بسیار خوب است و اکثر مردم آن به متون کلاسیک دینی دست‌رسی دارند. در اکثر قریه‌های این ولسوالی مکاتب دولتی عصری وجود دارد. دختران هم به مکتب می‌روند. مردمان دامدار آن در تابستان به قسمت‌هایی بالا و سردسیر می‌روند و آنجا را بنام ییلاق یاد می‌کنند، که مراد از آن عکس قشلاق و محله نشیمند دایمی است. مردم بالای درایم به زبان دری تاجیکی صحبت می‌کنند و مردم پایان درایم به زبان ازبکی.

امتداد آن از جنوب شرق از دریای کوکچه آغاز گردیده‌است و نهایت آن به مرز ولسوالی جرم در رشته کوه‌های هندوکش می‌رسد.

روستاها

این ولسوالی دارای بیشتر از 63 قریهٔ بزرگ و کوچک می‌باشد. از پایان به بالا: قریه‌ها قرار ذیل اند: ظهیرک، پنگانی، اعلانی، گلکی، لنگر، قرلق نشر، قرلق مکتب، حاجی پهلوان، قریهٔ فاضلان «قبلا مهاجران»، کولابی، بلکی، ده بازار، خندان شهر، گزکیل، نیم تله، کرگیان، غرچی، خاسپک، ده بالا، درهٔ باغ علیا ، دره باغ سفلی ، روی دشت ، چشمهٔ قلندر، ده ملایان، کرسنگ، مشاطیل، یامچیان، خم میر هزار، ترگنی‌های سفلی وعلیا، پتاوک، باغ صوفی، شخی گیلان، توت دره، دره محمود، نو آباد،دوآب، قوت علی و مــنــجـــی ها.

این ولسوالی علمای ودانشمندان مشهور و مدارس تاریخی را در طول دوران داشته‌است..،ازجمله مدارس عمده ومشهوراین ولسوالی که درحدوربیش ازیک قرن درخدمت علم دوستان وطلبه علوم اسلامی بوده دارالعلوم ترگنی رامی توان نام بردکه برای اولین بارتوسط عالم متدین ومشهورمولوی عبدالعلی پایه گزاری شدوسالهای متمادی طلبه علوم اسلامی ازاکناف واطراف بدخشان وسایرولایت همجوارغرض فراگیری علوم اسلامی به این مرکزمرجعه وعطش خودرامرفوع میساختندالبته قابل به تذکرهست که مولوی عبدالعلی که ازجمله فارغین مدرسه دیوبندوازشاگردان مولاناحسین احمدمدنی ومولانامحمودالحسن میباشد ودرحالیکه مسکن اصلی این عالم ربانی ولسوالی دروازولایت بدخشان بوداما بعدازفراغت قریه ترگنی ولسوالی درایم رامنحیث مرکزپخش علوم اسلامی انتخاب نمودکه صدهاتن ازطلبه رابه مرحله بالای ازدانش رسانیده واکثرشاگردان این عالم بزرگ اکنون منحیث مرجع فتوی برای مردم مسلمان ولایت بدخشان میباشندوبعدازرحلت ایشان مدرسه مذکوررامولوی دوست محمد یک تن ازعلمای مشهوراین مرزبوم اداره وسالهای متمادی مصروف تدریس علوم اسلامی بوده اند امامتاسفانه دراثر کودتای ملحدین در 7 ثور 1357 که به جهاد و قیام مردم غیور این ولسوالی همانند سائر ولسوالی هیا و قرا و قصبات افغانستان انجامید و بعد از بعضی درگیری های داخلی که تعدادازافرادغیرمسوول در مدتهای متقاطع بر این ولسوالی حاکم شدند بعضی از مدارس مذکور برای مدت چند سال ازفعالیت بازمانده واهالی متدین محل درصددفعال سازی دوباره این مرکزبزرگ علوم اسلامی هستند برعلاوه علمای که درمدرسه مذکورفعالینت نموده اند ولسوالی درایم اشخاص خیرعلما ودانشمندان مشهور مانند مولانا زین الدین، مولانا عبدالقادرمولوی عبدالحق رسولی، مولانا عبدالغفور ،مولاناابوالخیر زیرک، قاضی عبدالحق عتید،طلب الدین لعلستانی ، قاضی حسین احمد مدنی ، دکتور عبد القدیم فطرت، عبدالستار دهزاد و محمد ميرویس غیاثی،و ده‌ها نفر از علما و دانشمندان دیگر.همچنان الحاج شاه عبد الاحد افضلی وکیل منتخب مردم درایم درپارلمان کشور می باشد .

اواخر ماه قوس سال ۱۳۸۷ه ش صدها تن مواد خوراکی ازقبیل گندم وروغن که حسب معمول ازطرف سازمان غذیی جهان برای متعلمین مکاتب درولایت بدخشان به شمول ولسوالی درایم درنظر گرفته شده بود به ولسوالی درایم مواصلت نمود که امید فامیل‌های فقیر وبی بضاعت که فقط امید حیات شان درگروتوزیع این مواد بود بی صبرانه توزیع انراارزو می‌نمودند.

اقتصاد

ازنظر اقبصادی حدود ۹۰٪مردم این سرزمین به زراعت مشغول بوده که عمده تولیدات زراعتی شان را کندم جو جواری تشکیل می‌دهد اما متاسفانه زمین‌های ابی ان تحت بستر دریای خروشان قرارداشته که همه ساله مقدار ازاین زمین‌های هموار به بستر دریا تبدیل می‌گردد ودولت درین زمینه هیج اقدامی تاکنون نکرده‌است وحدود ۷۰٪زمین‌های زراعتی ان به شکل للمی کشت می‌شودکه دراثر خشک سالی‌های متواتر جدی صدمه دیده‌است اما اگر دولت مرکزی توجه جدی به خرج دهد امکان ان وجود دارد تا بخش اعظم ازاین زمین‌های للمی به زمین‌های ابی تبدیل گردد درصورت که باران‌های موسمی یاری کند حاصلات این سرزمین برای اهای این دیارکافی بود ه وبعضا صادر هم می‌گردد که سال۱۳۸۷هزارهای تن مواد خوراکی به ولایات همجوارصادرگردید.

دامداری

مالداری نیز ازمحصولات مهم این ولسوالی بوده که اکثر اشخاصیکه زمین زراعتی کافی ندارند غرض تکمیل مایحتاج زندگی خود به نگهداری مواشی مثل بز گوسفند گاو اسپ وغیره می‌پردازند که نسبت عدم مراقبت ازعلفجرها همه به زمین‌های زراعتی تبدیل گردیده‌است که ضربه بزرگی را به مالداران واردنموده‌است اماباوجود مشکلات بازهم مردم دلسرد نشده با نقل ازروستاها به ییلاق‌ها که درقسمت‌های بالای درایم موقعیت دارد بازهم به مالداری مشغول هستند اما متاسفانه درسال ۱۳۸۷دراثر عدم مراعت مقررات مالداری ونبود مرکز تداوی مواشی حدود ۸۰٪مواشی ازبین رفته که صدها میلیون افغانی به مردم این ولسوالی ضرر رسیده‌است.